Cytaty Irvina D. Yaloma

Ze zjawiskiem tym stykałem się zwłaszcza podczas pracy z grupą. Wielokrotnie rozpoczynałem sesje terapii grupowej zmartwiony jakąś sprawą osobistą, a kończyłem – czując znaczną ulgę. Intymna, uzdrawiająca atmosfera terapii grupowej jest czymś niemal namacalnym i kiedy wejdzie się w tę aurę, zazwyczaj zdarza się coś dobrego. Scott Rutan, wybitny terapeuta grupowy, porównał kiedyś terapię grupową do mostu budowanego podczas bitwy. W trakcie budowy mogą się zdarzyć ofiary (tzn. wypadnięcia z grupy), kiedy jednak most jest już gotowy, wielu ludzi może po nim przejść na lepsze miejsce.

Najbardziej boją się śmierci osoby, które zmarnowały dotychczasowe życie. Trzeba wykorzystać życie do końca. A śmierci pozostawić wypalone zgliszcza.

Niektórzy ludzie tak boją się śmierci, że rezygnują z życia

Dopóki pacjenci trwają w przekonaniu, że ich podstawowe problemy wynikają z czegoś, nad czym nie mają kontroli – z działań innych ludzi, słabych nerwów, niesprawiedliwości społecznej, genów – my, terapeuci, mamy ograniczone możliwości pomocy. Możemy współczuć, sugerować bardziej adaptacyjne metody reagowania na ataki ze strony świata i niesprawiedliwości życia; możemy pomagać pacjentom osiągnąć spokój lub uczyć ich skuteczniej zmieniać otoczenie. Jeśli jednak mamy nadzieję na bardziej znaczącą zmianę terapeutyczną, musimy zachęcać naszych pacjentów, by podjęli odpowiedzialność – to znaczy, by uznali swój udział we własnym nieszczęściu.

Dlaczego tak lubimy się porównywać na swoją niekorzyść? Tak bardzo się w ten sposób karzemy. Jest to tak perwersyjne, jak dłubanie w bolącym zębie.

Zasadnicze decyzje często mają głębokie korzenie. Każdy wybór oznacza też zaprzestanie, a każde zaprzestanie uświadamia nam własne ograniczenia i tymczasowość.

Czasami się czuję jak przewodnik, oprowadzający pacjentów po rozmaitych pomieszczeniach ich własnego domu. Cóż to za rozkosz widzieć, jak otwierają drzwi do pokoi nigdy wcześniej nieodwiedzanych, odkrywają nowe skrzydła budowli, gdzie się kryją części skazane dotychczas na wygnanie – mądre, piękne i twórcze fragmenty ich własnej tożsamości.

Jestem przekonany, że podstawowym materiałem psychoterapii jest zawsze ból egzystencjalny, a nie, jak się często uważa, stłumione instynkty czy nie dość dokładnie pogrzebane skorupy tragicznej przeszłości. Podstawowe lęki wynikają ze sposobu w jaki dana osoba usiłuje, świadomie lub nieświadomie, radzić sobie z nieubłaganymi faktami życia, z danymi egzystencji.

Owo powszechne wyrzucanie sobie, iż „nie zrobiło się tego, co powinno się zrobić”, wynika – moim zdaniem – między innymi z ukrytego pragnienia kontrolowania tego, czego nie da się kontrolować.